Brandwachten spelen een belangrijke rol bij risicovolle werkzaamheden. Toch verandert de manier waarop organisaties veiligheidstoezicht inrichten. Waar vroeger vaak losse brandwachten werden ingehuurd, verschuift de aandacht steeds meer naar planbaar, hybride toezicht: vroeg betrokken zijn, risico’s vooraf goed inschatten en mensen gericht inzetten waar hun vakmanschap de meeste waarde heeft.

Met INARA combineren we de inzet van veiligheidsprofessionals met digitale ondersteuning, zoals camera’s, gasdetectie, audio, alarmering en logging. Daardoor kan toezicht continu, aantoonbaar en efficiënter worden georganiseerd, bijvoorbeeld bij heet werk, besloten ruimten, onderhoudsstops of andere hoogrisicovolle werkzaamheden.

In dit artikel leggen we uit welke kerntaken en opleidingen de verschillende brandwachten hebben.

In grote lijnen maken we onderscheid tussen deze vier categorieën:

• Brandwacht (rijks gediplomeerd);

• Brandveiligheidswacht (rijks gediplomeerd);

• Industrieel brandwacht (of heetwerkwacht); 

• Digitale brandwacht (monitor- en fieldoperator).

Al deze brandwachten kunnen ook aangeduid worden als safety watch of veiligheidswacht en afhankelijk van hun kennis en ervaring ingezet worden als mangatwacht of safety supervisor.

Brandwacht (rijks gediplomeerd)

De brandwacht is generiek opgeleid om toezicht te houden op locaties met brand- en explosiegevaar.

De brandwacht heeft een brandweer opleiding (rijks gediplomeerd; brandweer Manschap A) gevolgd en is vaak als brandweerman/-vrouw (vrijwillig of actieve dienst) nog aangesloten bij een brandweerkorps. Ook hebben de brandwachten een basis VCA certificaat.

Brandwachten worden bijvoorbeeld ingezet op last van gemeente, veiligheidsregio, brandweer of verzekeraar als de brandpreventieve maatregelen in een gebouw niet functioneren of ontbreken, zoals bijvoorbeeld in een schouwburg of parkeergarage.

Ook zijn brandwachten te vinden bij evenementen, bij verbouwingen, als ondersteuning van de BHV en in een preventieve rol bij leegstaande gebouwen.

In de industrie worden ook brandwachten ingezet voor preventief toezicht bij werkzaamheden met een hoog brand- en explosiegevaar, zoals bijvoorbeeld onderhoudswerkzaamheden en shutdowns. 

De kerntaken van de brandwacht zijn:

• Toezicht houden op de brandveiligheid en brandpreventie;

• Toezicht houden op de veiligheid van medewerkers;

• Controleren of gewerkt wordt volgens de werkvergunning of andere vergunningen;

• Uitvoeren Laatste Minuut Risicoanalyse (LMRA);

• Handelen bij incidenten en noodsituaties. 

Brandveiligheidswacht (rijks gediplomeerd):

Een Brandveiligheidswacht is inzetbaar als allround veiligheidsmedewerker bij hoog risicowerkzaamheden in (petro)chemie, papierindustrie, zware industrie, maritieme sector, bedrijfsbrandweer, mijnbouwlocaties on- en offshore. Bedrijven die vallen onder de BRZO.

De brandveiligheidswacht is breder opgeleid dan een brandwacht en heeft werkervaring in de industrie.

De brandveiligheidswacht heeft net als de brandwacht een rijks diploma manschappen A (brandweer), maar heeft daarnaast een specialistische opleiding gericht op de specifieke veiligheidsrisico’s in de branches.

De brandveiligheidswacht heeft naast zijn/haar VCA basis vaak de volgende opleidingen gevolgd:

• VOL-VCA;

• Gasmeten (NOGEPA 1.4);

• Blusinstructie (NOGEPA 0.6);

• Werken als Buitenwacht SOG;

• Adembescherming;

• EHBO & BHV;

• H2S introductie (Nogepa 0.8)

• Offshore Safety Introduction and Emergency Response Training (Nogepa 0.5) (bij offshore inzet);

• Member Fire Fighting and Rescue Team Offshore (Nogepa 2.6) (bij offshore inzet). 

Kerntaken van de brandveiligheidswacht zijn:

• Zelfstandig en proactieve toezicht houden op de brandveiligheid;

• Aanspreken van medewerkers op volgen van veiligheidsmaatregelen;

• Toezicht houden op het nemen van preventieve maatregelen;

• Controleren of gewerkt wordt volgens de werkvergunning en/of andere vergunningen;

• Gasmetingen uitvoeren;

• Signaleren van onveilige situaties en handelingen;

• Direct handelen bij incidenten en noodsituaties, conform het BHV/EHBO protocol of het locatie noodplan;

• Gebruiken, afhankelijk van de klus, bij een calamiteit onafhankelijke ademlucht. 

Industriële brandwacht (heetwerkwacht)

De industriële brandwacht is zoals de naam al aangeeft specialistisch opgeleid voor de werkzaamheden in de industriële omgeving en heeft geen algemene brandweer opleiding (rijks gediplomeerd; brandweer Manschap A).

De Industrieel brandwacht heeft dezelfde kerntaken als de brandwacht, maar kan daarnaast bijvoorbeeld gasmetingen verrichten, direct actie ondernemen bij een incident met gevaarlijke stoffen en helpen bij het redden van slachtoffers uit besloten situaties.

De specialisatie is afgestemd op het werkveld waar hij/zij wordt ingezet. Voorbeelden zijn olie- en gasindustrie, petrochemische/chemische -, afvalverwerkende- en overige industrie waar hoog risico werkzaamheden plaatsvinden. Ook wel de BRZO/VR (Besluit Risico’s en Zware Ongevallen / Veiligheidsregio) bedrijven genoemd. 

De industriële brandwacht heeft vaak de volgende opleidingen gevolgd.

• Basis VCA;

• Gasmeten (SOG of NOGEPA 1.4);

• Blusinstructie (NOGEPA 0.6), aangevuld met water en schuimvormende armaturen;

• Werken als Buitenwacht SOG. 

Digitale brandwacht (monitor- en fieldoperator)

We lossen capaciteitsproblemen op door mens en techniek te combineren in onze digitale brandwacht INARA. INARA is een mobiel ATEX-gecertificeerd systeem, ontwikkeld door onze partner Dräger, dat continu beelden en meetwaarden doorgeeft aan een beveiligd dashboard. De monitoroperator kan zo meerdere werkplekken tegelijk volgen, alarmen afhandelen en gegevens vastleggen voor rapportage.

Door onze brandwachten bij te scholen, kunnen zij zowel het mobiele systeem als het dashboard bedienen en daarmee eenvoudig toezicht houden, 24/7 meetwaarden inzien en preventief handelen. Lees hier meer over INARA.

Specificaties INARA:

• Explosion proof (ATEX Ex ib IIC T4 Gb). Geschikt voor gebruik in explosiegevaarlijke omgevingen (Zone 1 en 2)

• Continu toezicht. Camera, audio en gasdetectie (O₂, CO, LEL, H₂S) geïntegreerd in één systeem

• Mobiel inzetbaar. Binnen 15 minuten operationeel, werkt zelfstandig of gekoppeld aan een centrale regie

• Cloudverbinding via LTE of WiFi. Veilige data-overdracht naar een centraal dashboard

• Audiovisuele alarmfunctie. Directe alarmering bij afwijkingen

• Toegangscontrole met RFID. Registreert wie toegang heeft tot de werkplek

• IP65-behuizing. Stof- en waterbestendig, geschikt voor industriële omstandigheden

• Bedrijfstemperatuur −20 °C tot +50 °C. Inzetbaar in uiteenlopende omstandigheden

• Capaciteit tot 25 werkplekken. Één operator kan meerdere locaties tegelijk bewaken

De beste brandwacht voor de opdracht

Welke brandwacht het meest geschikt is voor een opdracht, hangt dus af van de bijbehorende risico’s en het takenpakket wat onder de verantwoordelijkheid van een brandwacht valt. Wordt er op hoogte gewerkt? In besloten ruimtes? Zijn er gevaarlijke stoffen aanwezig? Hoeveel mensen zijn er aan het werk? Wat voor soort werkzaamheden worden uitgevoerd? 

Om zeker te weten dat risicovolle werkzaamheden veilig worden uitgevoerd, is het handig om ons op tijd aan te haken. We denken graag mee over (brand)veiligheid bij risicovolle werkzaamheden, of het nu gaat om tijdelijke of doorlopende projecten.

Wil je meer weten over onze ondersteuning bij risicovolle werkzaamheden? Neem contact met ons op, we denken graag met je mee. We zijn te bereiken via 088 - 166 3006 of verkoop@werkveilig.nl