VCA is voor veel mensen in de bouw, industrie, techniek, logistiek en offshore een bekend certificaat. Operationeel Veiligheidskundige (OVK) is minder bekend, maar wordt interessant zodra je meer wilt doen met veiligheid dan alleen de regels toepassen. VCA helpt je om veilig te werken. OVK helpt je om veiligheid op de werkvloer te herkennen, bespreken en verbeteren.

VCA ken je waarschijnlijk al. Maar wat voegt OVK toe?

In veel organisaties is VCA inmiddels een bekend begrip. Medewerkers weten dat VCA gaat over veilig werken en dat opdrachtgevers hier vaak om vragen.

OVK komt meestal pas in beeld op het moment dat iemand meer wil of moet doen met veiligheid. Bijvoorbeeld omdat je collega’s aanspreekt op onveilig gedrag, betrokken bent bij werkplekinspecties, toolboxen voorbereidt of meedenkt over verbeteringen op de werkvloer.

Het verschil zit dus niet in de vraag of de ene opleiding “beter” is dan de andere. VCA en OVK hebben een andere functie. VCA geeft je de basis om veilig te werken. OVK helpt je om veiligheid in je team of organisatie verder te brengen.

Een simpel voorbeeld:

Een medewerker met VCA ziet dat een werkplek onveilig is en besluit het werk niet te starten. Een OVK’er kijkt daarnaast waarom die situatie is ontstaan, bespreekt dit met de juiste mensen en helpt voorkomen dat hetzelfde probleem terugkomt.

Wat is VCA?

VCA staat voor Veiligheid, Gezondheid en Milieu Checklist Aannemers. In de praktijk bedoelen mensen met VCA meestal het VCA-examen of het VCA-certificaat.

Met VCA toon je aan dat je basiskennis hebt van veilig en gezond werken. Je leert onder andere over:

• risico’s op de werkvloer;

• persoonlijke beschermingsmiddelen;

• werken met gereedschap, machines en gevaarlijke stoffen;

• brand- en explosiegevaar;

• ongevallen voorkomen;

• handelen bij onveilige situaties.

Er zijn verschillende VCA-examens. VCA Basis is bedoeld voor uitvoerende medewerkers. VCA VOL is bedoeld voor operationeel leidinggevenden en zzp’ers.

De onderwerpen lijken op elkaar, maar bij VCA VOL wordt meer gekeken naar verantwoordelijkheid, aansturing en het toepassen van veiligheidskennis in een leidinggevende rol.

Wat is OVK?

OVK staat voor Operationeel Veiligheidskundige. Deze opleiding is bedoeld voor mensen die al een basis hebben in veilig werken en meer willen doen met arbeidsveiligheid binnen hun organisatie.

Een OVK’er staat vaak dicht op de praktijk. Denk aan een voorman, teamleider, preventiemedewerker, KAM-medewerker, planner, werkvoorbereider of ervaren medewerker die regelmatig wordt gevraagd om mee te denken over veiligheid.

Tijdens OVK leer je onder andere hoe je:

• risico’s herkent en beoordeelt;

• onveilige situaties bespreekbaar maakt;

• collega’s aanspreekt op gedrag;

• incidenten en bijna-ongevallen beter begrijpt;

• veiligheidsmaatregelen beoordeelt;

• advies geeft aan leidinggevenden of management;

• de verbinding legt tussen beleid en de dagelijkse praktijk.

Een OVK’er neemt veiligheid dus niet over van de organisatie, maar helpt om veiligheid beter te laten werken op de werkvloer.

Verschil in opleiding: examen of leertraject

Een belangrijk verschil tussen VCA en OVK zit ook in de manier waarop je leert.

VCA is vooral gericht op het behalen van een examen. Je kunt je op verschillende manieren voorbereiden. Bijvoorbeeld met een klassikale cursus van één of twee dagen, een online cursus, een boek of door zelf te leren en alleen het losse examen te boeken. De route kan dus kort en praktisch zijn, afhankelijk van hoeveel voorbereiding je nodig hebt.

OVK is een uitgebreider leertraject. De opleiding bestaat uit vijf lesdagen, verdeeld over tien weken. Tussen de lesdagen door ga je aan de slag met bedrijfsopdrachten. Daardoor pas je de nieuwe kennis meteen toe in je eigen werkomgeving.

Dat maakt OVK anders dan VCA. Je leert niet alleen theorie voor een examen, maar onderzoekt ook hoe veiligheid in jouw dagelijkse praktijk werkt. Je kijkt naar echte situaties op de werkvloer, bespreekt verbeterpunten en leert hoe je collega’s en leidinggevenden daarin meeneemt.

Is OVK hoger dan VCA?

In de praktijk kun je OVK zien als een stap na VCA. Niet omdat VCA minder belangrijk is, maar omdat OVK verder gaat.

Met VCA leer je wat jij moet weten om veilig te werken. Met OVK leer je hoe je veiligheid binnen een team of organisatie beter kunt herkennen, bespreken en verbeteren.

Daarom is VCA vaak de basis en OVK een logische vervolgstap voor mensen die meer verantwoordelijkheid willen nemen.

Kun je na OVK doorstromen naar MVK?

Ja, OVK kan een goede opstap zijn naar Middelbaar Veiligheidskundige. Waar OVK vaak nog een aanvulling is op je bestaande functie, maak je met MVK een grotere stap richting arbeidsveiligheid als vakgebied.

Wil je uiteindelijk van arbeidsveiligheid je beroep maken? Dan kan de route van VCA naar OVK en daarna MVK goed passen.

Welke opleiding past bij jou?

Kies VCA Basis als je uitvoerend werk doet en moet aantonen dat je veilig kunt werken.

Kies VCA VOL als je leiding geeft aan medewerkers op de werkvloer of als zzp’er werkt.

Kies OVK als je al VCA hebt en meer wilt doen met veiligheid binnen je team of organisatie.

Kies MVK als je van arbeidsveiligheid echt je vak wilt maken.