Wanneer je denkt aan werken in een besloten ruimte, wat komt er dan in je op? Misschien een plek waar je niet zomaar in en uit kunt lopen, zoals een tank of een grote pijpleiding. Een plek waar je met bepaalde risico’s te maken hebt, en het dus belangrijk is om op de hoogte te zijn van deze risico’s zodat je veilig kunt werken. 

Wat is een besloten ruimte?

Een besloten ruimte is een ruimte die niet bestemd is voor menselijk gebruik en vaak lastig te betreden is. Het gaat vaak om donkere en krappe plekken, met weinig of geen daglicht en een laag zuurstofgehalte. Toch is het soms nodig om in een besloten ruimte te werken, bijvoorbeeld voor onderhoud of schoonmaakwerkzaamheden. 

Als je in een besloten ruimte moet werken, moet je vaak speciale maatregelen treffen om veilig te kunnen werken. Van giftige gassen tot een gebrek aan zuurstof, de gevaren zijn reëel. Maar met de juiste veiligheidsprotocollen kun je deze risico's aanpakken. Daarom is het belangrijk dat je altijd op de hoogte bent van de mogelijke gevaren en weet hoe je hierop moet reageren. 

Een frisse neus halen is bijvoorbeeld niet zo eenvoudig in een besloten ruimte. Daarom is ventilatie cruciaal. Goede luchtkwaliteit zorgt ervoor dat je veilig kunt werken zonder je zorgen te maken over wat je inademt. Dit is een van de onderwerpen op het VCA examen;  je moet weten wat veilige en onveilige zuurstofconcentraties zijn en hoe je hier mee om moet gaan.

 Verschillende soorten besloten ruimtes

In verschillende omgevingen kun je uiteenlopende soorten besloten ruimtes tegenkomen. Bijvoorbeeld;

• Tunnels

• Putten

• Pijpleidingen

• Rioolstelsels

• Inspectieputten

• Bouwputten

• Ladingtanks op schepen

• Brandstoftanks op schepen

• Silo’s

• Opslagtanks

• Tankcontainers

• Reactorvaten

• Ketelruimtes

• Technische ruimtes onder gebouwen

• Septische tanks

 
Zelfs een kruipruimte onder een woning telt als een besloten ruimte. Een kleine kruipruimte kent andere risico’s dan een brandstoftank waarin onderhoud gepleegd moet worden, maar ook hier is het verstandig om van te voren veiligheidsmaatregelen te treffen en niet in je eentje naar binnen te kruipen. Zorg er bijvoorbeeld altijd voor dat er iemand anders in de buurt is, die in kan grijpen als er iets mis gaat.  

Juist omdat besloten ruimtes in veel branches in alle soorten en maten voorkomen, is dit een vast onderdeel van het VCA examen. Ook als jij in jouw werk niet direct met besloten ruimtes werkt, moet je hier op het VCA examen vragen over kunnen beantwoorden. 

Voorbeeldvraag besloten ruimtes VCA examen

Een van de onderwerpen waarover je leert tijdens onze VCA cursus, is veilig werken in besloten ruimtes. Weet jij het antwoord op deze voorbeeldvraag uit onze examentrainer?

Je gaat in een besloten ruimte werken. Metingen tonen aan dat de zuurstofconcentratie 20% is. Wat moet je doen om te kunnen gaan werken?

A) Een filtermasker gebruiken
B) De ruimte mechanisch beluchten en opnieuw een meting uitvoeren
C) Niets. De zuurstofconcentratie is hoog genoeg. 

Het goede antwoord is C. Niets. De zuurstofconcentratie is hoog genoeg.

Een zuurstofconcentratie tussen de 19% en 21% is veilig. Onder de 19% krijg je zuurstofgebrek en boven de 21% is er groot brand- en explosierisico.

Maatregelen zuurstofpercentage

De lucht die je inademt bestaat voor 21% uit zuurstof. Een te hoge concentratie zuurstof is gevaarlijk. Het risico op brand en explosie is groter. Daarom moet je er voor zorgen dat er geen te hoge zuurstofconcentratie ontstaat.

Bij lagere zuurstofconcentraties ontstaat al snel zuurstofgebrek en dus gevaar op verstikking. Afhankelijk van het % zuurstofconcentratie kan er versuffing, bewusteloosheid en de dood optreden. Het minimale percentage zuurstof in de lucht, waarbij nog gewerkt mag worden, is 19 Vol%.

Haal jouw VCA certificaat bij IVM

Wil jij je VCA diploma halen? Bij ons kies je zelf eenvoudig hoe je dit doet; met een klassikale of online cursus. Ook is het mogelijk om alleen je examen te doen.